Największy światowy miesięcznik społeczno-polityczny
NUMER BIEŻĄCY  ARCHIWUM   PRENUMERATA    BIBLIOTEKA   REDAKCJA    WYDAWNICTWO   KONTAKT
Spis treści numeru 12/154

grudzień 2018

  LMD na portalu Facebook

Wybrane artykuły
Tylko na stronie www

DOKUMENTY

Europejska Konferencja w Obronie
Publicznej Służby Zdrowia
Deklaracja

Damien Millet i Eric Toussaint
Dekada globalizacji i oporu
(1999-2009)

Raport ONZ
Wpływ blokady ekonomicznej
na sytuację humanitarną Gazy

ARTYKUŁY

Antoni Wiesztort
Największa grabież w powojennej historii stolicy

Agnès Sinaï
Zmiany klimatyczne podsycają konflikty

Gilbert Achcar
Religia między wyzwoleniem a fundamentalizmem

KOMENTARZE I POLEMIKI

Tomasz Nowicki
Jak nie pomagać uchodźcom

Tadeusz Klementewicz
Kompradorzy znad Wisły

Dariusz Zalega
Polityka horroru

Warto przeczytać

Jakub Sypiański
Nowa lewicowa postlewica?
Maj 2017

Stefan Zgliczyński
„Miasta śmierci”
pod butem Persaka

LMD - grudzień 2016

Martine Bulard
Pekin na zakręcie
LMD - kwiecień 2011

Janet Biel
Kobiety i natura, czyli
recydywa mistycyzmu

LMD - maj 2011

Loïc Wacquant
Anatomia nowej miejskiej biedy
LMD - czerwiec 2008

Przemysław Wielgosz
Dwaj panowie M.

Emanuel Macron i Mateusz Morawiecki reprezentują dwie strony tego samego problemu. Gdy jeden prowadza podwyżki cen benzyny i jednoczesne zniesienie podatku od wielkich fortun, drugi ordynuje podwyżki cen elektryczności i jednoczesną zapowiedź demontażu elektrowni wiatrowych produkujących tanią energię. Obaj szkodzą klimatowi.

Co łączy Macrona i Morawieckiego? Wbrew pozorom bardzo dużo. Nie tylko to, że obaj są złotymi dziećmi establishmentu, a wkraczając na salony władzy w swoich krajach odgrywali rolę wielkich modernizatorów gospodarki, światowych Europejczyków i odnowicieli wizerunku w dobrze skrojonych garniturach. Dwaj panowie M. mają skłonność do podstawiania nogi sobie samym. Morawiecki, którego zadaniem było m.in. poprawienie odbioru polityki PiS za granicą, na starcie skompromitował ją jeszcze bardziej, wywołując aferę z cenzorską nowelizacją do ustawy o IPN. Z kolei obnoszący się ze swoim postępowym liberalizmem Macron przy pierwszej okazji udowodnił, że jest nieodrodnym dziedzicem francuskiego kolonializmu. Potem było już tylko gorzej, a końcówka roku 2018 w ich wykonaniu plasuje zarówno polskiego premiera, jak i prezydenta Francji w roli emblematycznych figur reprezentujących katastrofalne reakcje polityków na kryzys klimatu.

W istocie Macron, prezentujący się jako entuzjasta polityki zmniejszania emisji CO2 i łagodzenia skutków globalnego ocieplenia jak i Morawiecki kierujący rządem klimatycznych ignorantów i negacjonistów stanowią dwa objawy tej samej choroby. Protesty „żółtych kamizelek" we Francji jak i skandaliczny wkład polskich władz w szczyt klimatyczny ONZ w Katowicach, pokazały to bardzo jaskrawo.

W obu przypadkach mamy przede wszystkim tyleż twardą, co bezmyślną obraną interesów najbogatszych i kapitału. Dla uprzywilejowanych kryzys klimatyczny ma być okazją do zarobienia jeszcze więcej. To jedyne sensowne wytłumaczenie dla kursu polskiego rządu, który ostentacyjnie rezygnuje z tańszej i innowacyjnej energii odnawialnej, by postawić na węgiel i energetykę atomową. Interesy węglowych spółek, które dzięki temu staną się polityczno-ekonomicznym zapleczem PiS, liczą się wprost proporcjonalnie do rosnących cen węgla, za które, tak czy inaczej, wszyscy słono zapłacimy w przyszłym roku. Sytuacja ta, choć nastręcza politycznych problemów w okresie wyborczym, to jednak gwarantuje, że zyski sektora i umieszczonych w zarządach firm kolegów zostaną zabezpieczone. To samo dotyczy forsowanych wciąż pomysłów budowy elektrowni atomowej, która wprawdzie wyprodukuje droższą energię, ale za to przyniesie krocie firmom zaangażowanym w przedsięwzięcie. Koszty lepszych wskaźników sektora energetycznego, którymi tak lubi epatować premier Morawiecki, poniosą biedniejsi, czyli jakieś 90% społeczeństwa.

Przy wszystkich zewnętrznych różnicach prezydent Macron hołduje tej samej logice, co jego niższej rangi kolega z Warszawy. Retorycznie wszystko dzieje się w imię powstrzymania klimatycznej katastrofy, ale koniec końców liczą się zadowolone miny inwestorów. Dlatego rząd Macrona niemal jednocześnie podniósł ceny benzyny, motywując to kwestiami ekologicznymi, oraz zniósł podatek od wielkich fortun, które wyrosły na truciu środowiska. Wyraźniej już nie można było wysłać przesłania mówiącego, że słuszne reformy to tylko fasada, za którą kryje się to, co zawsze – łupienie pracowników, środkowej i niższej klasy średniej oraz biedniejszych.

Polityka klimatyczna Macrona doskonale ilustruje sposób myślenia gremiów międzynarodowym w stylu G7 czy Davos, gdzie zatroskani klimatem truciciele z wielkich korporacji pouczają swoje ofiary z globalnego Południa jakie reformy winny wdrożyć, żeby zatrzymać katastrofę. Ta sama liberalna strategia eksternalizacji kosztów, która przyspieszyła zmiany klimatu ma zostać teraz zastosowana do jej ograniczenia. Słowem wszystko się zmieni, by wszystko pozostało po staremu. Biednym będzie trochę cieplej, a może i zabraknie wody, za to my zarobimy na sprzedaży klimatyzatorów i wody butelkowanej. Takie podejście może też skutecznie skompromitować kwestię klimatyczną jako wymysł elit, i napędzić poparcie klimatycznym negacjonistom. Możliwe, że tak właśnie będzie we Francji.

W tym zestawieniu Polska ma oczywiście gorzej, bo ciągle jesteśmy na etapie podważania istnienia zmian klimatu, albo bagatelizowania jej skutków. Postawa ta łączy PiS i liberalno-konserwatywną opozycję. Aby się przekonać o poziomie refleksji klimatycznej obu stron politycznego sporu wystarczy przypomnieć negacjonistyczne wypowiedzi prezydenta Dudy, profesora Balcerowicza, czy mecenasa Giertycha, co uczynił ostatnio Tomasz Markiewka [1].

W takiej sytuacji trudno liczyć na jakiś sensowny protest, który z pseudoekologicznej retoryki naszych miłośników węgla wyłuska klasową treść i zmusi rządzących do rzeczywistej korekty polityki. Francuskim „żółtym kamizelkom" to się częściowo udało. Można oczywiście narzekać na sam ruch, który jest chaotyczny i efemeryczny, ma wszystkie słabości mobilizacji klasy średniej, a to znaczy, że jego część jest „przechwytywalna" przez prawicę. Wszelako w Polsce o poziomie sporu klimatycznego, który toczy się we Francji możemy tylko pomarzyć.


[1] http://krytykapolityczna.pl/swiat/ue/francja-to-okno-na-nasza-przyszlosc-markiewka.

Współpraca wydawnicza
Sprawiedliwa elektronika
Sprawiedliwa elektronika
Biblioteka  LMD
Ugo Bardi

Ugo Bardi, naukowiec i pisarz, przedstawia w swojej książce porywającą historię procesu formowania się minerałów, stworzonych przez nie imperiów, wojen i cywilizacji, a także potężnego przemysłu, który rozwinął się w związku z nimi i który zdradza dziś pierwsze oznaki upadku, w miarę jak spadają jego zyski, a zwiększa się powodowane przezeń zanieczyszczenie. Książka ukazuje również ciemną stronę górnictwa: zniszczone krajobrazy, zanieczyszczone ekosystemy i wpływ na zmianę klimatu. Po tym, jak doszczętne splądrowaliśmy Ziemię, wkraczamy w nową epokę – którą Bardi, korzystający z badań największych ekspertów z dziedziny badań nad minerałami, opisuje z niezwykłą przenikliwością.

Galeria książek

Biblioteka  LMD
Siła i opinia

Kontrola myśli jest ważniejsza w krajach demokratycznych niż tam, gdzie władzę sprawują despoci lub junty wojskowe. Gdy panstwo odstępuje od stosowania przemocy, musi wynaleźć inne metody, które sprawią, że ciemne masy będą się trzymać z dala od spraw publicznych. Najdoskonalsze techniki urabiania przyzwolenia rozwinęły się w Stanach Zjednoczonych, ponieważ władza biznesu osiągnęła tu wyższy poziom zaawansowania, a jednocześnie istnieje tu szerszy zakres wolności, co czyni prymitywne i bezrozumne masy jeszcze groźniejszymi. Odwraca się ich uwagę emocjonalnie sugestywnymi uproszczeniami, marginalizuje się je i izoluje. Najlepiej byłoby, gdyby każdy siedział sam przed telewizorem i oglądał relacje sportowe, telenowele lub komedie oraz gdyby nie istniały żadne struktury organizacyjne pozwalające jednostkom o ograniczonych zasobach formułować poglądy w konfrontacji z innymi ludźmi, artykułować krytykę i tworzyć programy pozytywne, a następnie aktywnie je realizować.

Galeria książek

Biblioteka alternatyw
Grzegorz Konat, Przemysław Wielgosz

Rozwijana od lat 40. XX wieku teoria kapitału monopolistycznego oferuje analizę kapitalizmu realnego – fundamentalnie odbiegającą od wolnorynkowych wizji kreślonych w tekstach ekonomistów głównego nurtu. Koncepcje Paula M. Sweezy’ego, Paula M. Barana, Leo Hubermana, Harry’ego Magdoffa, Samira Amina czy Johna Bellamy’ego Fostera nigdy nie straciły na znaczeniu, ale dziś są aktualne jak nigdy dotąd. Na książkę składają się artykuły omawiające różne aspekty teorii kapitału monopolistycznego, jej historię, wpływ, a także prezentujące jej współczesne nurty. Redaktorzy tomu wybrali teksty Paula M. Sweezy’ego, Johna Bellamy’ego Fostera, Samira Amina, Jana Toporowskiego, Jerzego Osiatyńskiego i Mary V. Wrenn, a jeden z nich przeprowadził obszerne wywiady z J. B. Fosterem i Henrykiem Szlajferem.

Galeria książek

Broszura o TTIP 

Pobierz broszurę autorstwa Johna Hilary'ego pt. "Transatlantyckie Partnerstwo w Dziedzinie Handlu i Inwestycji. Fundament deregulacji, atak na miejsca pracy, kres demokracji".

Archiwum na płycie DVD 

Płytę DVD ze stu numerami
Le Monde-diplomatique
(pliki PDF o wysokiej rozdzielczości)
można zamawiać pod adresem:
redakcja@monde-diplomatique.pl
w cenie 39 zł. Wysyłka gratis.

Książki i czasopisma naszego wy- dawnictwa są do nabycia w księgar- niach i Empikach lub do zamówienia bezpośrednio w redakcji.